-
Napisano przez: edukator
-
2026-11-10
Dzień Praw Dziecka obchodzimy 20 listopada, a w 2026 roku wypada on w piątek. To dobra okazja, by w przedszkolu i klasach 1–3 porozmawiać z dziećmi o tym, co im się należy, jak ważne są szacunek i bezpieczeństwo oraz dlaczego każde dziecko ma takie same prawa. Rozmowa o prawach nie musi być trudna, ponieważ wystarczy prosty język, obrazki i kilka zabaw, które pozwolą dzieciom poczuć, że ich głos naprawdę się liczy.
W tym artykule znajdziesz historię święta, wskazówki, jak rozmawiać z dziećmi o prawach, osiem pomysłów na zajęcia, podział na grupy wiekowe oraz plakaty „Prawa dziecka” do druku.
Planując zajęcia na cały rok, zajrzyj do kalendarza świąt i dni nietypowych, w którym znajdziesz zestawienie dni gotowych do wykorzystania w pracy dydaktycznej.
Najważniejsze informacje:
- Kiedy: 20 listopada (piątek w 2026 roku).
- Dla kogo: przedszkola i klasy 1–3, z pomysłami także dla żłobka i rodziców.
- Co w artykule: historia święta, rozmowa z dziećmi o prawach, osiem pomysłów na zajęcia, Janusz Korczak, scenariusz na zamówienie i plakaty do druku.
Spis treści
Toggle📅 Kiedy jest Dzień Praw Dziecka i skąd się wziął?
Dzień Praw Dziecka przypada co roku 20 listopada. W 2026 roku to piątek, więc uroczystości można zaplanować na sam dzień święta albo połączyć je z zajęciami w całym tygodniu.
Data nie jest przypadkowa. 20 listopada 1989 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło Konwencję o prawach dziecka, czyli dokument, który określa, jakie prawa przysługują każdemu dziecku na świecie. W jej powstaniu ważną rolę odegrała Polska, która w 1978 roku przedstawiła projekt konwencji i zaproponowała jej uchwalenie. Nasz kraj podpisał i ratyfikował dokument w 1991 roku.
W Polsce święto ma w uchwale Sejmu nazwę Ogólnopolski Dzień Praw Dziecka, a potocznie mówimy też o Międzynarodowym Dniu Praw Dziecka. Inicjatorem jego ustanowienia był Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak. To inne święto niż Dzień Dziecka obchodzony 1 czerwca, który kojarzy się przede wszystkim z zabawą i prezentami.
❤️ Dlaczego warto rozmawiać z dziećmi o prawach?
Dzieci chcą wiedzieć, co wolno, a co nie, i bardzo szybko wyczuwają, czy traktuje się je sprawiedliwie. Rozmowa o prawach pomaga im nazwać to, czego potrzebują, i uczy, że to samo należy się także innym.
Podczas zajęć z okazji Dnia Praw Dziecka dzieci:
- poznają podstawowe prawa, takie jak prawo do nauki, zabawy, opieki zdrowotnej, prywatności i rodziny,
- uczą się szacunku wobec innych i wobec samych siebie,
- ćwiczą mówienie o swoich potrzebach i uczuciach,
- rozumieją, że warto prosić o pomoc, gdy coś jest niebezpieczne lub trudne.
Takie zajęcia wpisują się w obszary podstawy programowej wychowania przedszkolnego związane z rozwojem kompetencji społecznych i emocjonalnych, rozumieniem zasad obowiązujących w grupie oraz poczuciem bezpieczeństwa. W klasach 1–3 temat wraca w edukacji społecznej, w której uczniowie poznają zasady życia w społeczności i uczą się szacunku wobec innych.
🧩 Plakaty „Prawa dziecka” do druku
Jeśli chcesz mieć gotową pomoc do rozmowy i dekoracji, sięgnij po „Prawa dziecka – plakaty”. To zestaw plakatów edukacyjnych, które przedstawiają 12 podstawowych praw dziecka za pomocą czytelnych ilustracji i krótkich podpisów dostosowanych do wieku przedszkolnego i wczesnoszkolnego.
W zestawie znajdziesz:
- plakaty z 12 prawami, między innymi do nauki, zabawy, opieki zdrowotnej, prywatności i posiadania rodziny,
- wersję kolorową oraz czarno-białą, którą dzieci mogą pokolorować same,
- oba warianty w formatach A4 i A3,
- plakaty A3 w dwóch wersjach: do wydruku w całości na drukarce obsługującej A3 albo podzielone na dwie kartki A4, które po wydrukowaniu wystarczy połączyć.
Plakaty sprawdzą się jako dekoracja sali, punkt wyjścia do rozmowy o bezpieczeństwie, szacunku i równości oraz materiał do zajęć plastycznych. Zestaw jest dostępny w formacie PDF do samodzielnego wydruku.
-
0
- (0)
Prawa dziecka – plakaty
Więcej materiałów związanych z tym świętem znajdziesz w osobnej kategorii.
💬 Jak rozmawiać z dziećmi o prawach?
Z małymi dziećmi najlepiej rozmawiać krótko, konkretnie i na przykładach z ich życia. Zamiast mówić o paragrafach, pytaj o to, co dzieci znają, czyli o zabawę, dom, przedszkole i przyjaciół.
🗣️ Prosty język na start
Prawo można wyjaśnić tak, by zrozumiał je nawet trzylatek:
Prawo to coś, co należy się każdemu dziecku na świecie, niezależnie od tego, kim jest i gdzie mieszka.
Dobrze sprawdzają się:
- pytania takie jak „Co potrzebujesz, żeby czuć się dobrze w przedszkolu?”,
- przykłady z codzienności, takie jak zabawa, sen, jedzenie i przytulenie,
- plakaty i obrazki, na które dzieci mogą wskazać palcem,
- krótkie historyjki o dzieciach z różnych miejsc na świecie.
🤝 Moje prawa i prawa innych
Warto podkreślić, że każde dziecko ma takie same prawa, dlatego szanujemy także prawa kolegów i koleżanek. Jeśli Ania chce się bawić samochodem, a Antek też, wspólnie szukamy rozwiązania, które uszanuje prawo do zabawy obojga dzieci.
🆘 Gdzie szukać pomocy
Dzieci powinny wiedzieć, że zawsze mogą zwrócić się do zaufanej osoby, takiej jak nauczyciel, rodzic czy pani z przedszkola. Dorosłym warto przypomnieć o dwóch bezpłatnych numerach. Numer 116 111 to telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, a numer 800 12 12 12 to Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, pod który mogą zadzwonić także dorośli, którzy chcą zgłosić problem dziecka. Godziny działania infolinii sprawdź na ich oficjalnych stronach.
🎨 Osiem pomysłów na zajęcia z okazji Dnia Praw Dziecka
Poniższe propozycje można wykorzystać osobno albo połączyć w jeden dzień tematyczny. Do większości z nich przydadzą się plakaty z prawami dziecka.
🌳 1. Drzewo praw
Wiek: 4–8 lat
Co będzie potrzebne: czarno-białe plakaty z prawami, kredki, nożyczki, duże drzewo z papieru, klej lub taśma.
- Rozdaj dzieciom czarno-białe plakaty z prawami do pokolorowania.
- Dzieci kolorują wybrane prawo i wycinają je jak „liść”.
- Każde dziecko opowiada, jakie prawo wybrało i dlaczego jest dla niego ważne.
- Liście przyklejcie na drzewo, aby powstała wspólna dekoracja.
Drzewo przypomina dzieciom, że każde prawo jest częścią czegoś większego, a wspólna dekoracja zostaje w sali jeszcze długo po święcie.
🙋 2. Co mi się należy?
Wiek: 3–7 lat
Co będzie potrzebne: kolorowe plakaty z prawami, kartka z pytaniami.
- Rozwieś w sali 4–5 plakatów.
- Czytaj proste pytania, na przykład „Co robimy, gdy chcemy się bawić?”, „Gdzie chodzimy, żeby się uczyć?”.
- Dzieci wskazują plakat, który pasuje do odpowiedzi, i nazywają prawo.
Zabawa pozwala przedszkolakom połączyć obrazek z pojęciem, a nauczycielowi sprawdzić, co dzieci już wiedzą.
🖐️ 3. Dłoń praw
Wiek: 4–8 lat
Co będzie potrzebne: kartki, kredki, nożyczki.
- Dzieci obrysowują własną dłoń na kartce.
- Na każdym palcu rysują lub dopisują jedno prawo, które uważają za najważniejsze.
- Prace wycinają i zawieszają na gazetce.
Dłoń to prosty symbol, który pomaga zapamiętać, że prawa „mamy pod ręką”, a pięć palców to akurat tyle, ile małe dziecko zapamięta.
🖼️ 4. Moje prawo do zabawy
Wiek: 3–8 lat
Co będzie potrzebne: kartki, kredki lub farby.
- Zapytaj dzieci, jak lubią się bawić.
- Poproś, aby narysowały swoją ulubioną zabawę.
- Zorganizujcie wystawę prac i niech każde dziecko opowie o swoim rysunku.
Dzieci widzą, że ich pomysły są ważne, a wystawa uczy szacunku do pracy innych.
🎭 5. Szanuję prawa innych
Wiek: 5–8 lat
Co będzie potrzebne: kilka rekwizytów, na przykład zabawki lub klocki.
- Przygotuj proste sytuacje, w których dwoje dzieci chce tej samej zabawki.
- Dzieci odgrywają scenki i szukają dobrych rozwiązań.
- Po każdej scence porozmawiajcie o tym, jak się czuły obie osoby i kto miał jakie prawo.
Scenki uczą empatii i rozwiązywania konfliktów bez krzyku.
🏃 6. Biegamy do praw
Wiek: 3–6 lat
Co będzie potrzebne: kolorowe plakaty z prawami, muzyka.
- Rozwieś plakaty w kilku miejscach sali.
- Gdy gra muzyka, dzieci tańczą po sali.
- Kiedy muzyka milknie, wszyscy zatrzymują się przy najbliższym plakacie i nazywają prawo, które na nim widzą.
Zabawa łączy ruch z nauką i pozwala wielokrotnie powtórzyć nazwy praw bez nudy.
📚 7. Czytanie z Korczakiem
Wiek: 6–8 lat
Co będzie potrzebne: fragment „Króla Maciusia Pierwszego” lub inna książka Janusza Korczaka dla dzieci.
- Przeczytaj dzieciom krótki fragment książki.
- Zapytaj, jakie prawa miał król Maciuś i jakie zmiany chciał wprowadzić.
- Poproś dzieci o zaproponowanie własnych „praw w naszej sali”.
Uczniowie klas 1–3 mogą spisać wspólnie kodeks klasy i podpisać go jako umowę, którą będą szanować.
📌 8. Gazetka i wystawa praw dziecka
Wiek: 4–8 lat
Co będzie potrzebne: plakaty A3 lub A4, prace dzieci, tablica.
- Powieś plakaty w widocznym miejscu, na przykład przy wejściu do sali lub na korytarzu.
- Obok umieść prace dzieci, czyli drzewo praw, dłonie z prawami i rysunki.
- Zaproś rodziców na krótkie oprowadzanie po wystawie.
Wystawa zostaje w pamięci dzieci i rodziców, a plakaty pracują jako dekoracja jeszcze po święcie.
📖 Janusz Korczak i prawa dziecka
Rozmowę o prawach dziecka warto zacząć od Janusza Korczaka, lekarza i pedagoga, który jako jeden z pierwszych mówił, że dzieci mają prawo do szacunku. Z jego myślą kojarzy się znane hasło „nie ma dzieci, są ludzie”, które przypomina, że dziecko od początku jest pełnoprawnym człowiekiem z własnymi uczuciami i potrzebami.
W przedszkolu wystarczy krótka opowieść o tym, że żył kiedyś pan doktor, który bardzo kochał dzieci i uważał, że dorośli powinni je szanować. W klasach 1–3 można wspólnie przeczytać fragment jego książki i porozmawiać o tym, jak dzieci chciałyby być traktowane.
👶 Dzień Praw Dziecka w żłobku, przedszkolu i klasach 1–3
Temat można dopasować do wieku, zmieniając poziom rozmowy i rodzaj aktywności.
- Żłobek (2–3 lata): obrazki z plakatów, krótkie piosenki, przytulanie maskotek i proste hasła, takie jak „mam prawo do zabawy” czy „mam prawo być kochanym”.
- Przedszkole (3–6 lat): kolorowanie plakatów, drzewo praw, zabawy ruchowe z plakatami, rysunki i proste scenki.
- Klasy 1–3: rozmowa o tym, jak prawa wiążą się z szacunkiem, czytanie Korczaka, pisanie kodeksu klasy i wystawa prac.
Dzięki temu każda grupa wiekowa znajdzie coś dla siebie, a nauczyciel łatwiej dobierze zajęcia do możliwości dzieci.
📋 Scenariusz na Dzień Praw Dziecka dla Twojej grupy
Potrzebujesz kompletnego planu zajęć na ten dzień? Możesz zamówić scenariusz Dnia Praw Dziecka przygotowany specjalnie dla Twojej grupy, dopasowany do wieku dzieci, liczby uczestników i czasu zajęć.
🏠 Krótko dla rodziców
Rozmowę o prawach można kontynuować w domu. Wystarczy kilka prostych pytań wieczorem, na przykład „Co dziś było dla Ciebie ważne?”, „Czy ktoś potraktował Cię niemiło?”, „Co zrobiłeś, żeby pomóc koledze?”. Dzieci szybciej uczą się rozpoznawać, co jest w porządku, gdy mogą o tym spokojnie opowiedzieć. Plakaty w kolorze lub czarno-białej wersji do kolorowania można powiesić w pokoju dziecka i wracać do nich przy okazji codziennych sytuacji.
❓ Najczęściej zadawane pytania o Dzień Praw Dziecka
Kiedy jest Dzień Praw Dziecka?
Zawsze 20 listopada. W 2026 roku wypada w piątek, więc większość placówek świętuje właśnie wtedy albo w całym tygodniu tematycznym.
Czym różni się Dzień Praw Dziecka od Dnia Dziecka?
Dzień Dziecka obchodzimy 1 czerwca i kojarzy się z zabawą oraz prezentami. Dzień Praw Dziecka przypada 20 listopada, w rocznicę przyjęcia Konwencji o prawach dziecka, i poświęcony jest wiedzy o tym, co przysługuje każdemu dziecku.
Czy dzieci nie są za małe na rozmowę o prawach?
Nie. Z młodszymi dziećmi wystarczy mówić o konkretach, takich jak zabawa, rodzina, nauka, opieka i bezpieczeństwo, używając obrazków i krótkich zdań. Z uczniami klas 1–3 można pójść krok dalej i omówić szacunek wobec innych.
Od jakich praw zacząć rozmowę w przedszkolu?
Najłatwiej od tych, które dzieci znają z własnego życia, czyli od prawa do zabawy, nauki, rodziny i opieki zdrowotnej. Warto też zawsze dodać, że każde dziecko może poprosić o pomoc, gdy czuje się niebezpiecznie.
Każdy człowiek jest ważny od najmłodszych lat
Dzień Praw Dziecka to okazja, by przypomnieć dzieciom, że ich głos się liczy, a dorosłym, że szacunek zaczyna się od codziennych drobnych gestów. Dzięki rozmowom, zabawom i plakatom możesz sprawić, że prawa przestaną być abstrakcją, a staną się czymś, co dzieci rozumieją i potrafią nazwać.
Niech 20 listopada zostanie w Twojej grupie nie tylko jednym świętem w kalendarzu, ale początkiem codziennej rozmowy o szacunku, bezpieczeństwie i wzajemnej uważności.






Napisz komentarz